Kritik Stok Hesaplama
Hangi seviyede sipariş vermelisiniz? Günlük satış ve tedarik süresinden kritik seviyeyi bulur.
Devir süresi
—
stok kaç günde tükeniyor
Stok Devir Hızı Hesaplama
Stok devir hızı, elinizdeki malın bir dönemde kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir. Yüksek devir, paranızın rafta değil kasada döndüğü anlamına gelir; düşük devir ise deponuzda bağlı kalan sermayeye işaret eder. Bu araç devir hızını, ortalama devir süresini (gün) ve stoğunuzda bağlı parayı birlikte hesaplar.
Stok Devir Hızı
Devir hızı
—
dönemde kaç kez
Ortalama stok
—
depoda bağlı para
Günlük ortalama satış
—
maliyet üzerinden
Satılan malın maliyeti, satış cironuz değil; sattığınız ürünlerin size olan maliyetidir. Gelir gider şablonunda "Mal Alımı" kategorisinin dönem toplamı iyi bir başlangıçtır.
Hesaplama formülü
Ortalama stok = (Dönem başı stok + Dönem sonu stok) ÷ 2 Devir hızı = Satılan malın maliyeti ÷ Ortalama stok Devir süresi (gün) = Dönem gün sayısı ÷ Devir hızı
İyi bir devir hızı kaçtır?
Sektöre göre çok değişir. Taze gıdada yılda 20-40 devir normalken, mobilyada 3-4 devir iyi sayılır. Kırtasiye ve hırdavatta 4-8 arası yaygındır.
Mutlak rakamdan çok kendi eğiliminiz önemlidir: geçen çeyreğe göre devir düşüyorsa, ya fazla mal alıyorsunuz ya satış yavaşlıyor demektir.
Düşük devir neyin işaretidir?
Düşük devir, deponuzda uzun süre duran mal demektir. Bunun bedeli sadece bağlı para değildir: raf ömrü kısalır, modası geçer, fire artar, depo alanı işgal edilir.
Pratik yöntem: ürünlerinizi devir hızına göre sıralayın, en yavaş %20'lik dilimi kampanyaya alın veya siparişini kesin. Stok takip şablonundaki hareket verisi bu ayrımı yapmanızı sağlar.
Devir süresi ile tahsilat süresini birlikte düşünün
Stoğunuz 60 günde dönüyor, müşteriniz 45 gün sonra ödüyor, tedarikçinize 30 günde ödüyorsanız aradaki 75 günü kendi sermayenizle finanse ediyorsunuz demektir. Nakit sıkışıklığının en sık sebebi budur; cari hesap şablonuyla vade tarafını da izleyin.
Sık sorulan sorular
Satılan malın maliyetini nereden bulacağım?
Dönem başı stok + dönem içi alımlar − dönem sonu stok formülüyle bulunur. Gelir gider takibi tutuyorsanız "Mal Alımı" toplamınız yaklaşık bir değer verir.
Ortalama stok yerine sadece bugünkü stoğu kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz ama sonuç yanıltıcı olur; sezonluk işlerde stok yıl içinde çok değişir. Dönem başı ve sonu ortalaması daha doğrudur.
Devir hızı yüksek olması her zaman iyi mi?
Hayır. Çok yüksek devir, sık sık stoksuz kaldığınız anlamına da gelebilir. Kritik stok seviyenizi ayarlayıp satış kaçırmadığınızdan emin olun.
Ürün bazında hesaplayabilir miyim?
Evet, aynı formülü tek ürün için de uygulayabilirsiniz: o ürünün dönem maliyeti ÷ ortalama stok değeri.
İlgili hesaplayıcılar
Kâr Marjı Hesaplama
Alıştan satışa, satıştan marja. Maliyet üstü kâr ile satış üzerinden marjı ayrı ayrı gösterir.
Bu hesabı Excel'de tutmak için
Stok Takip Excel
Giren–çıkan hareketten kalan stoğu, kritik seviye uyarısını ve toplam stok değerini otomatik hesaplar.
Depo Sayım / Envanter Excel
Sistemdeki miktar ile fiziksel sayımı karşılaştırır; eksik, fazla ve kayıp tutarını otomatik raporlar.
Aranan terimler: stok devir hızıstok devir süresienvanter devir hızıstok analizi