Stok Devir Hızı
Stoğunuz yılda kaç kez dönüyor, kaç günde tükeniyor, depoda ne kadar para bağlı?
Fire miktarı
—
Fire Oranı Hesaplama
Fire oranı, işleme giren veya satın alınan miktarın kullanılamayacak hâle gelen kısmının yüzdesidir ve fire miktarı ÷ giren miktar × 100 ile bulunur. Bu araç fire oranını ve randımanı hesaplar, firenin kaç lira ettiğini gösterir ve en çok atlanan sayıyı verir: fireyi hesaba kattığınızda sağlam ürünün gerçek birim maliyeti.
Fire Oranı Hesaplama
Fire oranı
—
girenin kaçta kaçı kayıp
Randıman (verim)
—
girenin kaçta kaçı sağlam çıktı
Firenin maliyeti
—
çöpe giden para
Gerçek birim maliyet
—
sağlam ürün başına, fire dahil
1.000 sağlam ürün için
—
bu oranla kaç birim girmeli
Birim maliyet olarak giren malın birim fiyatını yazın (aldığınız fiyat), çıkanınkini değil — gerçek birim maliyeti araç zaten hesaplar. Fire oranınızı tek partiden değil, en az birkaç aylık kayıttan çıkarın; tek kötü parti gerçek oranınızı olduğundan yüksek gösterir. Hesap tarayıcınızda yapılır, hiçbir veri gönderilmez.
Hesaplama formülü
Fire miktarı = Giren miktar − Çıkan (sağlam) miktar Fire oranı = Fire miktarı ÷ Giren miktar × 100 Randıman = Çıkan miktar ÷ Giren miktar × 100 (Randıman = 100 − Fire oranı) Firenin maliyeti = Fire miktarı × Birim maliyet Gerçek birim maliyet = (Giren miktar × Birim maliyet) ÷ Çıkan miktar Hedef için gereken giriş = Hedef çıkış ÷ (Randıman ÷ 100)
Örnek: 1.000 kg alıp 920 kg satılabilir ürün çıkaran bir işletme
Kilosu 45 ₺'den 1.000 kg mal aldınız. Ayıklama, kesim ve bozulma sonrası satılabilir 920 kg kaldı.
Fire miktarı: 1.000 − 920 = 80 kg. Fire oranı: 80 ÷ 1.000 × 100 = %8. Randıman: %92.
Firenin maliyeti: 80 × 45 = 3.600 ₺. Bu para ürün hiç satılmadan gitti.
Gerçek birim maliyet: 45.000 ₺ ödediniz ve elinizde 920 kg satılabilir mal var: 45.000 ÷ 920 = 48,91 ₺/kg. Fiyatınızı 45 ₺ üzerine kurup kâr hesabı yaparsanız her kiloda 3,91 ₺'lik bir maliyeti görmüyorsunuz demektir.
1.000 kg sağlam ürün için: 1.000 ÷ 0,92 = 1.087 kg almanız gerekir. Sipariş miktarını çıkan miktara göre değil, bu sayıya göre verirsiniz.
Fire oranı ile randıman aynı şeyin iki yüzüdür
Randıman (verim), girenin sağlam çıkan kısmının yüzdesidir; fire oranı ise kaybolan kısmın yüzdesidir. İkisi her zaman 100'e tamamlanır: fire oranı %8 ise randıman %92'dir.
Hangisinin kullanıldığı sektöre göre değişir — gıda, tekstil ve imalatta randıman, perakende ve depoda fire oranı daha yaygındır. Tedarikçiniz "randıman %92" diyorsa %8 fire vereceğinizi söylüyordur.
Firenin gerçek maliyeti neden birim fiyattan yüksektir?
Çünkü fire olan mala da para ödediniz. Ödediğiniz toplam tutar değişmez; o tutarı bölüştüreceğiniz sağlam ürün sayısı azalır.
Bu, kâr marjı hesabında en sık yapılan hatadır: satış fiyatı fire öncesi birim maliyet üzerine kurulur ve marj olduğundan yüksek görünür. Yukarıdaki örnekte 45 ₺ maliyeti 60 ₺'ye satmak %33 marj gibi görünür; gerçek maliyet 48,91 ₺ olduğu için marj %22,7'dir. Doğru sayıyla çalışmak için kâr marjı hesaplama aracına gerçek birim maliyeti girin.
Fire oranını nasıl ölçersiniz?
Tahmin etmeyin; iki sayıyı kaydedin. Giren miktar irsaliye veya faturadaki miktardır. Çıkan miktar satılabilir hâle gelen kısımdır.
En pratik yöntem, stok takip şablonuna fireyi ayrı bir çıkış türü olarak yazmaktır: satış çıkışı ile fire çıkışı aynı sütuna karışırsa ne stok tutar ne de oranı çıkarabilirsiniz. Dönem sonunda sayım yapıp kayıtla farkı görmek için depo sayım şablonunu kullanabilirsiniz.
Fireyi nedenine göre ayırmak, oranı düşürmenin tek yoludur: bozulma, kırılma, kesim/ayıklama kaybı, yanlış sevkiyat ve iade ayrı ayrı sayılırsa hangisinin para yaktığı görünür.
Fire oranı yüksekse ne yapılır?
Önce firenin kaçınılabilir mi kaçınılmaz mı olduğunu ayırın. Kesimde çıkan talaş, ayıklamada çıkan kabuk veya buharlaşma kaçınılmazdır; hedef onu sıfırlamak değil, sabit ve öngörülebilir tutmaktır. Bozulma, kırılma ve son kullanma tarihi geçmesi ise kaçınılabilir firedir.
Kaçınılabilir firenin en sık sebebi fazla stok taşımaktır: raftaki mal ne kadar uzun beklerse bozulma ve modası geçme riski o kadar büyür. Ne kadar hızlı devrettiğinizi stok devir hızı hesaplama ile ölçün. Son kullanma tarihi olan üründe yastığı büyütmek yerine daha az ve daha sık sipariş vermek genelde daha ucuzdur; uygun sipariş seviyesi için kritik stok hesaplama aracına bakın.
"Kanuni fire oranı" için bu sayfa ne der?
Çok aranan bir konu ama tek bir sayı yoktur. Belirli ürün gruplarında kabul edilebilir fire oranları, ticaret odalarının ve ilgili meslek kuruluşlarının yayımladığı listelerle ürün bazında belirlenir; ürüne, işleme ve zamana göre değişir.
Bu yüzden burada bir oran yazılmıyor. Vergi tarafında bir fire oranını dayanak göstermeniz gerekiyorsa kendi ürününüz için geçerli listeyi bağlı olduğunuz odadan teyit edin ve mali müşavirinizle görüşün. Bu araç kendi ölçülen oranınızı hesaplar; ölçülen oran, kabul edilen orandan yüksekse aradaki fark zaten sizin işletme sorununuzdur.
Sık sorulan sorular
Fire oranı nedir?
Fire oranı, işleme giren veya satın alınan miktarın kullanılamaz hâle gelen kısmının yüzdesidir. Bozulma, kırılma, kesim ve ayıklama kaybı, buharlaşma ve son kullanma tarihinin geçmesi fire sayılır.
Fire oranı nasıl hesaplanır?
Fire miktarı, giren miktara bölünüp 100 ile çarpılır. 1.000 kg girip 920 kg sağlam ürün çıktıysa fire 80 kg, fire oranı 80 ÷ 1.000 × 100 = %8'dir.
Fire oranı formülü nedir?
Fire oranı = (Giren miktar − Çıkan miktar) ÷ Giren miktar × 100. Randıman ise Çıkan ÷ Giren × 100'dür ve fire oranıyla toplamı her zaman 100 eder.
Excelde fire oranı nasıl hesaplanır?
Giren miktar A2, çıkan miktar B2 hücresindeyse fire oranı için =(A2-B2)/A2 yazıp hücreyi yüzde biçimine alın. Randıman için =B2/A2, firenin TL karşılığı için =(A2-B2)*birim_maliyet formülünü kullanın.
Fire oranı ile randıman arasındaki fark nedir?
Fire oranı kaybolan kısmı, randıman sağlam çıkan kısmı ifade eder. %8 fire oranı %92 randıman demektir; ikisi aynı ölçünün iki farklı okunuşudur.
Fire dahil gerçek birim maliyeti nasıl bulurum?
Ödediğiniz toplam tutarı sağlam çıkan miktara bölün. 1.000 kg × 45 ₺ = 45.000 ₺ ödeyip 920 kg sağlam ürün çıkardıysanız gerçek maliyet 45.000 ÷ 920 = 48,91 ₺/kg'dır. Satış fiyatını bu sayının üzerine kurmalısınız.
Hedeflediğim üretim için ne kadar mal almalıyım?
Hedef çıkış miktarını randımana bölün. %92 randımanla 1.000 kg sağlam ürün için 1.000 ÷ 0,92 = 1.087 kg almanız gerekir. Araçtaki "1.000 sağlam ürün için" hücresi bunu doğrudan verir.
Kanuni fire oranı kaçtır?
Tek bir kanuni oran yoktur. Kabul edilebilir fire oranları ürün grubuna göre ticaret odalarının ve meslek kuruluşlarının yayımladığı listelerle belirlenir ve değişir. Kendi ürününüz için geçerli oranı bağlı olduğunuz odadan ve mali müşavirinizden teyit edin; bu araç sizin ölçülen oranınızı hesaplar.
Girdiğim miktarlar kaydediliyor mu?
Hayır. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır; miktar ve maliyetler hiçbir sunucuya gönderilmez.
İlgili hesaplayıcılar
Kâr Marjı Hesaplama
Alıştan satışa, satıştan marja. Maliyet üstü kâr ile satış üzerinden marjı ayrı ayrı gösterir.
Bu hesabı Excel'de tutmak için
Stok Takip Excel
Giren–çıkan hareketten kalan stoğu, kritik seviye uyarısını ve toplam stok değerini otomatik hesaplar.
Depo Sayım / Envanter Excel
Sistemdeki miktar ile fiziksel sayımı karşılaştırır; eksik, fazla ve kayıp tutarını otomatik raporlar.
Aranan terimler: fire oranı hesaplamafire oranı nedirfire oranı formülüfire oranı nasıl hesaplanırfire oranı hesaplama excelüretimde fire oranı hesaplamarandıman hesaplama
Son güncelleme: 18 Eylül 2026