Cari hesap nedir, nasıl takip edilir?

Cari hesap, bir müşteri veya tedarikçiyle aranızdaki borç-alacak ilişkisinin tarih sırasına göre dökümüdür. Her satış ve alış borç, her tahsilat ve ödeme alacak olarak işlenir; ikisinin farkı o firmanın bakiyesidir. Excel'de takip için cari kodu, işlem türü, borç, alacak ve yürüyen bakiye sütunları yeterlidir.

Borç ve alacak nasıl işlenir?

Müşteriye kestiğiniz fatura onun size borçlanmasıdır: Borç sütununa yazılır. Ondan aldığınız para ise borcu azaltır: Alacak sütununa yazılır. Tedarikçi hesabında yön terstir — aldığınız mal sizin borcunuzdur.

Karışıklığı önlemenin en pratik yolu, müşteri ve tedarikçi hesaplarını farklı kod öneki ile ayırmaktır (C-1001, T-2001 gibi).

Yürüyen bakiye formülü

Her satırda o carinin o ana kadarki bakiyesini görmek için birikimli ETOPLA kullanılır: =ETOPLA($C$2:$C2;C2;$G$2:$G2)-ETOPLA($C$2:$C2;C2;$H$2:$H2). Formüldeki sabit başlangıç ($C$2) ve kayan bitiş (C2) sayesinde satır aşağı indikçe aralık büyür ve bakiye yürür.

Bu yapı, aynı dosyada onlarca cariyi karışmadan takip etmenizi sağlar; tek koşul, aynı firmanın hep aynı kodla yazılmasıdır.

Vade takibi ve tahsilat disiplini

Vade tarihi olmayan alacak, takip edilmeyen alacaktır. Her borç satırına vade yazın ve =EĞER(VADE<BUGÜN();"GECİKTİ";"VADESİ VAR") mantığıyla otomatik uyarı kurun.

Haftada bir "GECİKTİ" filtresi uygulayıp tutara göre sıralayın; en büyük üç kalemi arayarak tahsilatın önemli kısmını toplarsınız.

Ekstre çıkarmak

Müşteriyle hesap kapatırken ekstre şarttır. Filtreden ilgili cariyi seçip yazdırdığınızda tarih, belge no, borç, alacak ve bakiye içeren bir döküm elde edersiniz. Ekstreyi paylaşmadan önce açıklama sütununun dolu olduğundan emin olun.

Excel'in sınırı nerede başlar?

Cari sayınız 50'yi, aylık hareket sayınız 400'ü geçtiğinde manuel girişte hata payı belirgin şekilde artar. Otomatik ödeme hatırlatması, mobil erişim, ekstrenin WhatsApp'tan paylaşılması ve fatura-tahsilat eşleşmesi gerekiyorsa program kullanmak daha güvenlidir.

Sık sorulan sorular

Cari bakiye eksi çıkarsa ne demek?

Bu şablonda eksi bakiye, o firmadan tahsil ettiğiniz tutarın borcundan fazla olduğu anlamına gelir — yani avans almışsınızdır ya da fazla tahsilat yapılmıştır.

Açılış bakiyesi nasıl girilir?

İlk satırı "Açılış" işlem türüyle açın ve mevcut borcu Borç sütununa yazın. Geçmiş hareketleri tek tek girmenize gerek kalmaz.

Aynı müşterinin birden fazla şubesi varsa?

Her şubeye ayrı cari kodu verip ünvanı aynı yazın; hem şube hem toplam bazında rapor alabilirsiniz.

Bu rehberle kullanılan şablonlar

Cari Hesap Takip Excel

Müşteri ve tedarikçi hareketlerinde borç–alacak farkını cari bazında yürüten, vade uyarısı veren ekstre tablosu.

Veresiye Defteri Excel

Müşteri bazında veresiye tutarı, ödenen, kalan borç ve gecikme gün sayısını otomatik hesaplayan dijital defter.